کلاهبرداری پیج اینستاگرامی با عنوان «کمکهای مردمی علی دایی»در ماههای اخیر، موج جدیدی از کلاهبرداریهای اینترنتی در اینستاگرام با سوءاستفاده از نام و اعتبار علی دایی، اسطوره فوتبال ایران و چهره شناختهشده در امور خیریه، به راه افتاده است.
صفحات جعلی با نامهایی مانند:
- کمکهای مردمی علی دایی
- حساب رسمی خیریه علی دایی
- داییِ مهربون
- کمک به نیازمندان با حمایت علی دایی
با انتشار عکس کودکان بیمار، بیماران سرطانی و خانوادههای نیازمند، از احساسات کاربران سوءاستفاده میکنند و شماره کارت یا شماره حساب اعلام میکنند تا مردم پول واریز کنند.
علی دایی بارها بهصورت رسمی اعلام کرده است که هیچ صفحه اینستاگرامی برای جمعآوری کمک مردمی ندارد و تمام کمکهای خیریهای که انجام میدهد از طریق بنیاد خیریه خودش یا بهصورت مستقیم و بدون اطلاعرسانی عمومی صورت میگیرد.
چگونه این کلاهبرداری انجام میشود؟
- ساخت پیج با لوگو و عکسهای علی دایی
- استفاده از استوریهای ۲۴ ساعته و پستهای احساسی
- درخواست واریز فوری به شماره کارت (معمولاً به نام افراد عادی)
- وعده اینکه «علی دایی شخصاً کمک را به بیمار میرساند»
چطور شکایت کنیم؟
اگر به این پیجها پول واریز کردهاید یا میخواهید گزارش دهید:
- اسکرینشات کامل پیج، پستها، استوریها و شماره کارت را ذخیره کنید.
- به سایت پلیس فتا مراجعه کنید و از طریق چت آنلاین پلیس فتا یا سامانه ثبت شکایت اقدام کنید:
سوال از پلیس فتا آنلاین (چت مستقیم با کارشناس)
- به دادسرای جرایم رایانهای (ناحیه ۳۱ تهران) یا دادسرای شهر خودتان مراجعه کنید.
- با شماره ۰۹۶۳۸۰ (مرکز فوریتهای سایبری) تماس بگیرید.
بیایید با هم جلوی این سوءاستفادهها را بگیریم و اجازه ندهیم نام نیکوکاران واقعی لکهدار شود.در دهه اخیر، شبکههای اجتماعی بهویژه اینستاگرام به بستری برای فعالیتهای خیریه واقعی و در عین حال زمین حاصلخیزی برای کلاهبرداران تبدیل شده است. یکی از شایعترین روشهای کلاهبرداری در ایران طی سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴، سوءاستفاده از نام افراد مشهور و محبوب، بهخصوص چهرههایی است که سابقه طولانی در امور خیریه دارند. در صدر این فهرست، نام علی دایی قرار دارد؛ اسطوره فوتبال ایران که سالهاست بدون تابلو و تبلیغات، به صورت مستقیم به نیازمندان کمک میکند.
کلاهبرداران با ساخت صدها صفحه جعلی اینستاگرامی با عناوینی مانند «کمکهای مردمی علی دایی»، «بنیاد خیریه علی دایی»، «داییِ مهربان»، «حساب رسمی کمک به بیماران علی دایی» و دهها عنوان مشابه، روزانه میلیونها تومان از مردم پول میگیرند و به جیب خود میریزند.
۱. تاریخچه سوءاستفاده از نام علی دایی در فضای مجازی
اولین موارد گزارششده از سال ۱۳۹۶ شروع شد، اما اوج آن از پاییز ۱۴۰۱ به بعد بود. پس از زلزله کرمانشاه، سیل لرستان و گلستان، و سپس همهگیری کرونا، موج کمکهای مردمی به اوج رسید و کلاهبرداران هم فرصت را غنیمت شمردند.
طبق گزارش پلیس فتا در سال ۱۴۰۳، بیش از ۱۲۰۰ صفحه جعلی فقط با نام علی دایی مسدود شده و بیش از ۴۸ نفر در این رابطه دستگیر شدند. با این حال، هر روز صفحات جدید ساخته میشود.
۲. روشها و ترفندهای کلاهبرداران
۲-۱. ساخت پروفایل حرفهای
- استفاده از عکسهای باکیفیت علی دایی در حال کمک به کودکان
- قرار دادن لوگوی جعلی «بنیاد علی دایی»
- بیو (Bio) حرفهای با ایموجی قلب و پرچم ایران
- استفاده از تیک آبی جعلی (با فتوشاپ)
۲-۲. محتوای احساسی و عاطفی
- عکس کودکان سرطانی با سر تراشیده
- فیلمهای کوتاه از مادرانی که گریه میکنند
- استوری ۲۴ ساعته با شمارش معکوس «فقط ۱۲ ساعت فرصت داریم»
- نوشتن مبالغ دقیق: «نیاز به ۴۸ میلیون تومان برای عمل قلب نوزاد»
۲-۳. شماره کارت و شماره حساب
شماره کارتها معمولاً به نام افراد عادی (زن یا مرد جوان) است که به عنوان «واسطه» یا «مادر بیمار» معرفی میشوند. در برخی موارد از شماره شبا یا حتی شماره موبایل برای شارژ استفاده میکنند.
۲-۴. تکنیکهای روانشناختی
- ایجاد حس فوریت (Urgency)
- وعده «علی دایی شخصاً پیام تشکر میفرستد»
- نمایش اسکرینشاتهای جعلی از چت با علی دایی
- استفاده از هشتگهای پرطرفدار #علی_دایی #کمک_مردمی #خیریه
۳. بررسی چند نمونه واقعی از صفحات جعلی (تا آبان ۱۴۰۴)
- @ali_daee_charity2024 – ۱۸۵ هزار فالوئر – مسدود شد
- @daei_koodakan – ۹۲ هزار فالوئر – هنوز فعال
- @madad.ali.daei – ۳۱۰ هزار فالوئر – بیش از ۲ میلیارد تومان جمعآوری کرده بود
- @daei_help_ir – بیش از ۴۷۰ میلیون تومان در یک ماه
۴. واکنش رسمی علی دایی
علی دایی در چندین مصاحبه و استوری اینستاگرام رسمی خود (@alidaei) تأکید کرده است:
«من هیچ بنیاد، انجمن یا صفحهای برای جمعآوری کمک ندارم. تمام کمکهای من مستقیم و بدون اطلاعرسانی انجام میشود. لطفاً به هیچ صفحهای با نام من پول واریز نکنید.»
۵. قوانین مرتبط در ایران
- ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری
- ماده ۶۷۰ قانون مجازات اسلامی (جعل و استفاده از سند مجعول)
- ماده ۱۳ قانون جرایم رایانهای (کلاهبرداری رایانهای)
- مجازات: تا ۷ سال حبس + جزای نقدی معادل مال بردهشده
۶. راههای تشخیص صفحه جعلی
1. درخواست واریز به کارت شخصی
2. عدم ارائه شماره ثبت رسمی خیریه
3. استفاده از عکسهای قدیمی یا دزدیدهشده
4. استوریهای مداوم با شمارش معکوس
5. عدم پاسخگویی در دایرکت
6. فالوئرهای فیک (اکثراً حسابهای هندی و ترکیهای)
7. لینک در بیو به کانال تلگرام یا سایت مشکوک
8. نوشتن «علی دایی شخصاً نظارت میکند»
9. عدم ارائه گزارش مالی شفاف
10. فشار عاطفی شدید و تهدیدآمیز («اگر کمک نکنید کودک میمیرد»)
۷. چطور شکایت کنیم؟ (راهنمای کامل قدمبهقدم)
- اسکرینشات کامل بگیرید (پروفایل + پست + استوری + شماره کارت)
- به سایت پلیس فتا بروید: www.cyberpolice.ir
- از قسمت «ثبت گزارش مردمی» یا چت آنلاین استفاده کنید
- یا مستقیم به چت آنلاین پلیس فتا بروید:
چت زنده با کارشناس فتا (۲۴ ساعته) - با شماره ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرید
- در صورت مبلغ بالا، به دادسرای ناحیه ۳۱ (جرایم رایانهای) تهران مراجعه کنید
۸. پروندههای قضایی معروف
- پرونده «م. الف» (زنی ۲۸ ساله در تهران) – ۳.۸ میلیارد تومان کلاهبرداری – ۶ سال حبس
- پرونده «الف. م» (مرد ۳۴ ساله در تبریز) – ۱.۹ میلیارد تومان – ۵ سال حبس
- پرونده گروه ۷ نفره در شیراز – بیش از ۱۲ میلیارد تومان – در حال محاکمه
۹. توصیههای نهایی برای مردم
- هرگز به صفحه اینستاگرامی پول واریز نکنید
- فقط به خیریههای دارای مجوز رسمی کمک کنید
- شماره مجوز خیریه را از وزارت کشور استعلام کنید
- از سامانه شفافیت خیریهها استفاده کنید
- اگر شک دارید، با خود شخص یا بنیاد رسمی تماس بگیرید
نتیجهگیری
سوءاستفاده از نام علی دایی نه تنها جرم مالی، بلکه خیانت به اعتماد عمومی و لکهدار کردن چهره یکی از پاکترین ورزشکاران تاریخ ایران است. ما به عنوان جامعه باید هوشیار باشیم، گزارش دهیم و اجازه ندهیم احساسات پاک مردم مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
بیایید کمک کنیم، اما با چشم باز و به صورت شفاف.
علی دایی هیچ صفحهای برای جمعآوری کمک مردمی ندارد.
هر صفحهای که با نام او پول جمع میکند، ۱۰۰٪ کلاهبردار است.
