دادگاه و دادسرای عمومی و انقلاب جیرفت، یکی از مراکز قضایی استان کرمان است که وظیفه رسیدگی به دعاوی حقوقی، کیفری، خانواده، اجرای احکام و امور انقلاب را در حوزه این شهرستان بر عهده دارد. این مرکز نقش مهمی در دسترسی مردم به عدالت و اجرای قانون در جنوب استان ایفا میکند. مقاله حاضر تلاش دارد تا ابعاد مختلف این نهاد را معرفی کرده، ساختار و حوزههای کارکرد آن را بررسی نماید، و اطلاعاتی کاربردی در رابطه با تماس، آدرس، روندهای قضایی، و نکات حقوقی پیرامون آن ارائه دهد.
📍 موقعیت جغرافیایی و اطلاعات تماس
آدرس رسمی مرکز قضایی جیرفت: بلوار پاسداران، شهرستان جیرفت، استان کرمان، نزدیکی بیمارستان قائم و پمپ بنزین سیدالشهداء .
کدپستی: 7861615855
تلفنهای تماس: 034‑43314363 و 034‑43314365
این مرکز که شامل دادسرا و دادگاه انقلاب و عمومی است، به عنوان نخستین نقطه مراجعه مراجعان برای شکایات کیفری و حقوقی عمل میکند.
ساختار و نحوه تفکیک شعب قضایی
۱. دادسرا (شعبه بازپرسی و دادیاری)
مسئول تحقیق و تفحص اولیه درباره جرایم، صدور قرار جلب متهم، تنظیم کیفرخواست، صدور قرار منع تعقیب یا ترک تعقیب است. در مرکز جیرفت چند شعبه دادیاری و بازپرسی فعالند که همگی در همان ساختمان بلوار پاسداران مستقرند .
۲. دادگاه عمومی و انقلاب
شعب حقوقی و کیفری دادگاه عمومی به بررسی پروندههایی مانند اختلافات ملکی، خانوادگی، مهریه، چک، طلب و دیگر دعاوی حقوقی میپردازد، و شعب کیفری نیز به جرایم عمومی رسیدگی میکنند.
۳. دادگاه انقلاب
رسیدگی به جرایم سیاسی، امنیتی، مذهبی و برخی جرایم خاص بر عهده این دادگاه است. در جیرفت این دادگاه در همان مجتمع قضایی مسقر است.
۴. دادگاه نظام (نظامی)
مسئول رسیدگی به جرایم نیروهای مسلح یا مأموران دولتی بوده و در بلوار پاسداران، خیابان ذوالفقار واقع شده است .
۵. شورای حل اختلاف و اجرای احکام
شعب شورای حل اختلاف اجرا مخصوص رسیدگی به دعاوی مقادیر کمتر مالی، صلح و سازش، اجرا و … بوده که در مجتمع قضایی مستقرند .
نقشها، وظایف و حوزه عملکرد
الف) وظایف دادسرا
تحقیق و تفحص درباره وقوع جرم
تصمیمگیری در صدور یا عدم صدور قرار جلب
ارسال شکواییه به دادگاه در صورت نیاز
رسیدگی و اجرای تحقیقات اولیه در دادگاه انقلاب
ب) نقش دادگاهها
دادگاه عمومی: حل اختلافات حقوقی، خانواده، کار، مهریه، اموال و چک
دادگاه کیفری: بررسی و صدور حکم در جرایم عمومی مانند سرقت، ضرب و جرح، توهین و مواد مخدر
دادگاه انقلاب: رسیدگی به جرایم خاص سیاسی و امنیتی
دادگاه نظامی: رسیدگی به تخلفات نیروهای حفاظت شده نظامی
ج) شعب اجرای احکام و حل اختلاف
اجرا احکام حقوقی و کیفری
رسیدگی به دعاوی کوچک مالی
جایگزینی صلح و سازش به جای شکایت قضایی
ساعات و نحوه مراجعه
ساعت کاری مراکز قضایی از ساعت ۸ صبح تا ۱۴:۳۰ به وقت رسمی ایران است.
برای رسیدگی به پرونده یا ثبت شکایت، مراجعه حضوری و یا استفاده از دفاتر خدمات قضایی (واقع در بلوار امام یا پاسداران) الزامی است .
درخواست تجدید وقت، و تعیین شعبه، معمولاً در همان روز یا حداقل با تماس قبلی انجام میشود.
مراحل دادرسی در پروندههای معمول
1. **شکایت (حقوقی) یا شکواییه (کیفری):**
برای دعاوی حقوقی (مانند مهریه یا چک بلامحل)، «دادخواست» و برای جرایم کیفری، «شکواییه» ثبت میشود.
ثبت در دفاتر خدمات قضایی یا حضوری در دفاتر واقع در همان مجتمع یا دفاتر دیگر مانند بلوار امام .
2. تحقیق و تفحص اولیه (دادسرا):
شعبه تحقیق ناظر بر جلب متهم، صدور قرار، و تهیه کیفرخواست است.
در این مرحله، بازپرس ممکن است موضوعی را مبنی بر منع تعقیب تشخیص دهد.
3. صدور کیفرخواست / قرار منع تعقیب:
اگر اتهام قابل تعقیب باشد، به دادگاه عمومی ارسال میشود، و در غیر این صورت پرونده مختومه خواهد شد.
4. دادگاه (حقوقی یا کیفری):
جلسات دادگاه تشکیل شده و مستندات طرفین مطالعه میشود.
در نهایت، رأی صادر میشود؛ قابل استیناف یا اعتراض در دیوان عالی است.
5. اجرای حکم:
در این مرحله، اجرای حکم توسط واحد اجرای احکام صورت میگیرد؛ شامل توقیف اموال یا اجرای حضوری حکم.
مشکلات رایج و نکات بهبود
در میان نظرات مردمی (نظیر دیدگاههای خبرگزاری میزان و مستر وکیل)، یادآوری شد:
عدم پاسخگویی مناسب تلفنی
تأخیر در زمان رسیدگی، بهویژه در پروندههای مهریه و چک
گلهمندی از ادبیات برخورد قضایی ضعیف در شعب
🔹 برخی پیشنهادات برای بهبود:
افزایش تعداد خطوط تلفنی و راه اندازی سامانه تماس پاسخگو
برنامهریزی دقیق نوبتدهی و ایجاد زمانبندی مشخص برای پروندهها
دورههای آموزش تعاملی برای کارکنان جهت ارتقای خدمات ارایه شده و حفظ کرامت ارباب رجوع
اطلاعات تماس مهم و دفاتر جایگزین
**دفاتر خدمات قضایی:**
دفتر واقع در بلوار امام، ایستگاه قدیم کرمان؛ تلفن: 034‑43313200
دفتر واقع در پاسداران کوچه ۱۹؛ تلفن: 034‑43311732
دادگاه نظامی:
تلفن خاصی ذکر نشده اما آدرس معلوم است
بررسی تخصصی نهاد حقوقی جیرفت
الف) جایگاه استراتژیک
جیرفت با جمعیتی بالغ بر ۲۶۰ هزار نفر و نقش اقتصادی در جنوب کرمان، نیازمند نهاد قضایی قدرتمند برای رسیدگی به تنوع دعاوی در حوزههای کشاورزی، شهری، خانوادگی و امنیتی است.
ب) گستره خدمات
تعداد شعب بالا: شامل شعب متعدد بازپرسی، بازپرسی ۱ و ۲، دادیاری ۱ تا ۴، شعب حقوقی، کیفری و انقلاب
تنوع خدمات: از اجرای احکام مدنی گرفته تا قضایی نظامی!
ج) رابط میان دولت و مردم
محل نظارت دقیق بر اجرای عدالت
اقدام موثر در ایجاد صلح و سازش
انجام اقدامات اولیه قضایی مانند جلب متهم یا توقیف اموال
خلاصه نکات کلیدی
مورد توضیح
آدرس دادگاه/دادسرا بلوار پاسداران، جیرفت، کرمان
تلفن تماس 034‑43314363 و 034‑43314365
کدپستی 7861615855
شعب فعال دادسرا (بازپرسی، دادیاری)، دادگاه عمومی و انقلاب، دادگاه نظام
دفاتر خدمات قضایی بلوار امام، کوچه 19 پاسداران
مسائل رایج تأخیر در پاسخگویی، تأخیر در رسیدگی، مواجهه نامناسب
جمعبندی
دادگاه و دادسرای جیرفت در قلب استان کرمان، با مجموعهای کامل از شعب و خدمات قضایی، ایفای نقش میکند. برای استفاده بهینه از این نهاد حقوقی توجه به نکات زیر پیشنهاد میشود:
1. مراجعه حضوری منظم و پیگیری زمان جلسات دادرسی
2. استفاده از دفاتر خدمات قضایی برای تسریع در ثبت پرونده
3. تماس از طریق خطوط رسمی برای پیگیری اولیه
4. بهرهگیری از خدمات قضایی غیرحضوری در مواقع اضطراری
5. مطالبه مستمر ارتقای کیفیت پاسخگویی و خدمات از مسئولان قضایی
